Hardenbroek

Ligging Ligt in de gemeente Driebergen-Rijsenburg, halverwege de provinciale weg Cothen-Werkhoven, niet ver van Sterkenburg.

Foto van het kasteel

Andere benamingen Herdenbroec
Ontstaan Hardenbroek wordt voor de eerste keer vermeld in 1331.
De naam Hardenbroek is afgeleid van de ligging. De ondergrond is harde, zware klei in moerasland; broek betekent moerasland.
Geschiedenis Ridderhofstad Hardenbroek stamt uit het midden van de dertiende eeuw, en was in eerste instantie waarschijnlijk een woontoren. Het kasteel werd gebouwd op de grens van de harde kleigronden ten noorden van de Lek en uitgestrekte moerassen.
Het huidige kasteel is een rechthoekig huis omringd door een gracht, en heeft op de hoeken torenachtige paviljoens. Het huidige uiterlijk ontstond na verbouwingen in 1694, 1762 en 1789. In de oostelijke zijgevel bevindt zich nog middeleeuws muurwerk.

Het eerste kasteel werd waarschijnlijk in 1260 gebouwd door Gijsbert van Wulven. In 1536 werd het als ridderhofstad erkend, en bleeft tot halverwege de zeventiende eeuw in het bezit van de familie die zich Van Hardenbroek was gaan noemen. Het huis werd sinds de Tachtigjarige Oorlog niet meer bewoond, en toen in 1662 de laatste telg, Herman Peter van Hardenbroek, ongehuwd en kinderloos stierf, liet hij het vervallen huis na aan zijn neef, Hendrik Gijsbert van Hardenbroek. Deze verkocht het kasteel in 1686 aan Cornelis Aerts van Juchem, die het jaar later weer overdeed aan Adriaan van Rossum.

Pieter Godert van Rossum liet het huis rond 1694 ingrijpend verbouwen. In 1733 werd het huis opnieuw verkocht, en wel aan Willem Kerckrinck, die e.e.a. wijzigde, maar het is niet geheel duidelijk wat. Zijn weduwe hertrouwde met Johan George van Raesfeld, die het huis in 1748 publiekelijk liet veilen. Johan Adolph van Hardenbroek, luitenant-generaal der infanterie en regelrecht afstammeling van de stichter van het kasteel, wist het huis te verwerven, waardoor het weer in handen van de oorspronkelijke familie kwam. De verbouwing in 1762 gaf het huis zijn huidige uiterlijk. De familie bleef tot 1917 het kasteel bewonen, en verhuurde het daarna aan de Nederlandse Christen Studenten Vereniging. Van 1938 tot 1942 was er een museum van de Stichting Nationaal Centrum gevestigd. Daarna betrok de familie het huis weer zelf. Via huwelijk kwam het in bezit van de familie Loudon, die het nu nog bezit.
Bewoners 1300 - ca 1337 Gijsbert van Hardenbroek, 1e heer
1373 Gijsbert van Hardenbroek, 4e heer
- 1362 familie Van Hardenbroek
- 1662 Pieter van Hardenbroek, 13e heer
1662 - 1684 neef Hendrik Gijsbert van Hardenbroek
1684 Cornelis Aerssen van Juchen
Adriaan van Rossem
1687 Pieter Godert van Rossem
1733 Willem Kerckrinck
18e eeuw Johan Adolph van Hardenbroek, heer van Lockhorst, Bergestein, enz
- heden familie Van Hardenbroek
Huidige doeleinden Het huis wordt bewoond door de familie Loudon, waarmee de huidige eigenaresse van Hardenbroek, mee getrouwd is.
Opengesteld Het kasteel is niet toegankelijk.
Foto's Ansichtskaart van het kasteel (z/w) Foto van het kasteel Foto van toegangshek bij het kasteel
Luchtfoto van het kasteel Prentbriefkaart van het huis uit 1912
Gravure van Hendrik Spilman naar Jan de Beyer ca 1750 Tekening van P.A. Schipperus Plattegrond van de bel-etage van het kasteel Tekening van de doorsnede van het huis
Bronnen Tekst: Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht
J. Romijn, Hart van Nederland, een boek over de stad en de provincie Utrecht, A.W. Bruna & Zoons Uitgeversmij NV te Utrecht, 1950, blz. 435/6
Foto 1: uit eigen collectie
Foto 2 en 4: Peter van der Wielen
Foto 3: Renk Knol, Monumentengids Driebergen
Foto 5: Fotodienst Utrecht
Foto 6: Archief van de heer E. Tiele
Afb. 1: boek: Provincie Utrecht, 1966
Afb. 2: Wandelingen door Nederland
Afb. 3 en 4: UIt eigen collectie