Huys ten Bosch

Ligging Huys ten Bosch ligt op de rechter Vechtoever, Zandweg 44, iets ten zuiden van de dorpskern Maarssen-Dorp.

Foto van het huis met inrijhek

Ontstaan De oudste vermelding van 'Ten Bussche' dateert van 1387, als ridder Ghiisbrecht van IJsselsteyn een hofstede met 24 morgen land met deze naam in leen heeft.
Geschiedenis Na 1387 gaat het goed vele malen, of door vererving in vrouwelijke lijn of door belening aan een andere familie, vaak in handen van andere families over. In 1548 komt het goed in bezit van ridder Anthonius van Meerten, heer van Ter Meer (sinds 1546), Maarssen, Essensteyn en Maarssenbroek. Het goed is inmiddels uitgegroeid tot 56 morgen. In 1569 wordt hij opgevolgd door zijn zoon Hendrik, die het goed voor zijn dood opdraagt aan zijn zus Barbara van Abcoude van Meerten, getrouwd met Gerard van Zoudenbalch, heer van Urk.
In 1593 wordt het goed gekocht door Aart van Grotenhuys en Cornelis Cornelisz van Heemskerk. Door hen wordt het goed in tweeŰn gesplitst; Aart laat zich dan 'Heer van den Bosch' noemen. In de 17e eeuw werd dit deel verkaveld en op ÚÚn van die kavels is later Vechtenstein gebouwd.

In de acten wordt onderscheidt gemaakt tussen deze twee delen door de benamingen het 'Goed ten Bosch' en het 'Huis ten Bosch'. Dirk van Heemskerk, de zoon van Cornelis, krijgt het huis in 1618 in bezit, maar verkoopt het 9 jaar later aan Pieter Beltens. Pieter is een zwager van Johan Huydecoper, doordat zijn vrouw Constantia Coymans een zus was van Maria Coymans, de vrouw van Johan. Pieter laat het huis in 1628 herbouwen of aanpassen in Hollands-Classicistische stijl, inclusief een torentje door de bekende architect Jacob van Campen.
Na het overlijden van Pieter wordt het huis door zijn zus verkocht aan Jacob Cromhout, in 1642. Deze familie blijft tot 1764 eigenaar, waarvan de laatste eigenaar, Godefridus Cromhout, dit bijna een halve eeuw was. Hij liet waarschijnlijk het huis ook aanpassen aan de 18e eeuwse mode.

Daarna is het huis steeds van eigenaar verwisseld door verkoop of openbare veiling.
Begin negentiende eeuw is het huis waarschijnlijk wit gepleisterd, wat een gewoonte was in die periode, maar door wie het gedaan is, is onbekend.

In 1922 wordt het huis gekocht door de gemeente Maarssen, die er een gemeentehuis van maakt. 40 jaar later is het te klein geworden en koopt de gemeente Goudestein, waarna 'ten Bosch' verkocht wordt aan Jacob Gieling. Het huis is dan behoorlijk uitgewoond, maar het lukt hem en de huidige eigenaars, het echtpaar van H÷vell tot Westervlier, het huis weer bewoonbaar te maken.
In 2010 is het huis verkocht aan de heer J.J.J. van Lanschot.
Bewoners 1387 ridder Ghijsbrecht van IJsselsteyn
1458 Johanna Johansdr van IJsselsteyn (echtgenote van heer Gijsbert van Vianen van Rijsenborg)
1476 - 1496 Elisabeth van Vianen van Rijsenborg (dochter)
1496 - 1537 Mechtelt van Raaphorst (dochter van Elisabeth)
1537 - 1543 Cornelis van Hardenbroek (zoon van Mechtelt)
1543 - 1548 jonkvrouwe Anna Pompeus Occodr.
1548 - 1569 ridder Anthonius van Meerten van Abcoude
1569 - 1578 Hendrik van Meerten van Abcoude
1578 - 1593 Barbara van Abcoude evan Meerten
1593 - 1618 Cornelis Cornelisz van Heemskerk
1618 - 1627 Dirk Cornelis Van Heemskerk
1627 - 1640 Pieter Beltens
1642 - 1669 Jacob Cromhout
1670 - 1698 BartholomeŘs Cromhout
1698 - 1708 Agatha Cromhout
1708 - 1717 Dirk Cromhout
1717 - 1764 Godefridus Cromhout
1765 - 1780 David de Abraham Levij
1780 - 1816 Maria Johanna Bicker Hop
1816 - 1838 Johannes Buijs
1839 Martinus Adrianus Hartevelt
1845 - 1848 jhr Edzard Tjarda van Starkenborch Stachouwer tot Wehe
1848 - 1886 Johan Hendrik Floris van Ewijk
? - 1922 Isańc Jan van der Helm
1922 - 1962 Gemeente Maarssen
1962 - 1970 Jacob Gieling
1970 - 1974 Abraham W. Siewertsz
1974 - 1981 B. Vermeulen
1981 Mr. Zweder Otto Hubert Maria baron van H÷vell tot Westervlier, getrouwd met Maria Pia Dreesmann
2010 de heer J.J.J. van Lanschot
Huidige doeleinden Het huis is bewoond.
Opengesteld Het huis is niet te bezichtigen.
Foto's Foto van het huis Foto van het huis met inrijhek Foto van het huis
Oude ansichtskaart van het huis Litho van P.J. Lutgers uit 1836
Bronnen Tekst: Historische Kring van Maarssen
E. Munning Schmidt, Plaatsen aan de Vecht en de Angstel, 1985
Foto 2 en 3: uit eigen collectie
Foto 1 en 4: Peter van der Wielen
Foto 5: Orgaan van de Historische Kring van Maarssen
Afb. 1: boek: Provincie Utrecht, 1966 (*)